Terwijl Anthropic deze week in haar prospectus waarschuwt voor AI-modellen die een existentiële dreiging voor de mensheid vormen, sla ik op Linkedin nu het nog kan liever even een brug naar mijn dagelijkse praktijk. Wat betekent AI concreet voor ons werk als webbouwers en ondernemers?
AI neemt voor iedereen achter een beeldscherm veel werk uit handen, zorgt voor nog méér productiviteit en biedt veel lucratieve kansen. Maar aan de andere kant levert het ook extra werk óp. De kant van de backend, het werk dat lang niet altijd in de schijnwerpers staat.
Ik sprak met William David Edwards van Cyberfusion, mijn managed-hosting-partner over deze recente ontwikkelingen.
Dion: Laat ik bij het begin beginnen. Wij bouwen voornamelijk maatwerk-WordPress-sites. Wij updaten voor klanten actief de WordPress-core, -plugins en -thema’s. Dit is belangrijk werk, om sites veilig te houden, en vindt voornamelijk stilletjes op de achtergrond plaats. Op 18 juli kwam ineens de kwetsbaarheid ‘wp2shell’ in het nieuws, die álle WordPress-sites treft, waar jullie ook direct voor waarschuwden. Sinds afgelopen jaar sturen jullie mij vrijwel continu berichten over server-, CMS- en Linux-kwetsbaarheden waar ik nog nooit van heb gehoord. Wat is er allemaal aan de hand?
William: Met een website of applicatie kunnen twee soorten beveiligingsproblemen ontstaan. Het eerste soort beveiligingsprobleem zit hem in het CMS (zoals WordPress) of framework (zoals Laravel), waarmee bureaus en developers sites en applicaties bouwen. Het CMS up-to-date houden is jullie werk. Wel bieden sommige hosters meer faciliteiten dan andere - bijvoorbeeld inzicht in welke sites nog geüpdatet moeten worden - maar onder de streep ben jij degene die op de ‘update’-knop drukt.
Het tweede soort beveiligingsprobleem zit op een dieper niveau: de server waar projecten op staan. Op die server draait ook software, om websites en applicaties te kunnen hosten. Per definitie bevat alle software bugs, die - in sommige gevallen - tot beveiligingsproblemen kunnen leiden. In WordPress dus, waarmee jij sites bouwt, maar ook in de server-software.
Dion: Hoeveel van dat soort kwetsbaarheden zijn er dan? Want mijn gevoel zegt: het waren er dit jaar véél meer dan vorig jaar.
William: Je gevoel klopt. De afgelopen tien jaar hebben hosters ongeveer drie keer alles moeten laten vallen voor een ernstig beveiligingsprobleem in Linux, het meestgebruikte besturingssysteem voor servers. Alleen al het afgelopen halfjaar stond de teller op elf keer. Dat is bijna vijfenzeventig keer zo vaak.
Alleen al het afgelopen halfjaar stond de teller op elf keer.
William David EdwardsCyberfusion
Dion: Hoe komt het dat er zoveel meer kwetsbaarheden zijn?
William: AI, AI en nog eens AI. Software wordt door mensen - en tegenwoordig ook deels door AI - geschreven. Zoals men zegt: waar gewerkt wordt vallen spaanders. Oftewel: alle software bevat bugs. Sommige van die bugs zijn vervelend, bijvoorbeeld omdat bepaalde functionaliteit daardoor niet werkt. Maar sommige bugs zijn gevaarlijk, omdat ze veiligheidsproblemen opleveren. Denk aan een applicatie die een gebruiker per abuis toegang geeft tot de data van een andere gebruiker.
Het type bug dat de wereld recent zoethoudt, is van een speciaal kaliber: ‘local privilege escalation’. Met dit type bug kan men de privileges verhogen. Stel: een aanvaller meldt zich aan op een site, net als iedere andere gebruiker. Vanuit daar weet de aanvaller de privileges te verhogen naar bijvoorbeeld beheerdersrechten.
Je hebt dan een zeer ongewenste situatie te pakken: een buitenstaander heeft ineens toegang tot meer dan waar die recht op heeft, in het slechtst geval zelfs alles. In het nieuws komt dit fenomeen vaak naar voren als ‘datalek’. Zulke bugs vinden was jarenlang moeilijk, duur en langzaam werk, weggelegd voor schaarse specialisten. Je was er minstens maanden mee bezig. Dat is voorbij. Nu laat je een AI-model naar fouten in de code speuren, en die vindt altijd wel iets. Soms triviaal, soms ook heel ernstig. Bovendien: vroeger stond zo'n fout meestal op zichzelf. Nu neemt die vriendjes mee: zodra iemand één bug vindt, laat die AI los op de overige code. Eén bevinding wordt zo opgevolgd door nog vijf vergelijkbare bugs. Zo blijf je bezig.
Dion: Ik heb door de jaren heen met veel verschillende hostingproviders gewerkt. ‘Vroeger’ hoorde ik dit soort dingen nooit. Speelde er dan niks op dit vlak?
William: Nee. Er werden af en toe kwetsbaarheden gevonden, maar veel minder vaak. Daarnaast was er minder snel nood aan de man: niet alleen worden nu veel meer kwetsbaarheden gevonden, er moet ook sneller op geacteerd worden. Vroeger ging de bekendmaking van een bug en de oplossing hand in hand. Het ging zo: een veiligheidsonderzoeker vindt een ernstige bug, en meldt die bij een klein groepje vertrouwde mensen. Die maken in stilte een ‘patch’ of update, die de bug mitigeert. Er wordt een datum afgesproken waarop het veiligheidsissue in de publiciteit wordt gebracht, en op die datum kan iedereen de fix direct doorvoeren. Als échte managed-hoster houden wij de kanalen waarop zulke aankondigingen worden gedaan nauwlettend in de gaten.
Die ‘rustige' tijd is voorbij. Neem 'Dirty Frag', één van de kritischer kwetsbaarheden van afgelopen maanden. Een onderzoeker meldde de bug keurig bij het security-team van Linux, de makers van het besturingssysteem. Dat team maakte en publiceerde een fix, zonder erbij te zeggen dat het om een veiligheidsprobleem ging - juist om nog even geen aandacht te trekken.
Een buitenstaander zag die fix voorbijkomen, had al een donkerbruin vermoeden dat die bedoeld was om een veiligheidsbug op te lossen, liet er AI op los, en diezelfde dag nog stond er een kant-en-klaar ‘inbraakscript’ online. Voor iedereen te downloaden, terwijl de fix nog niet voor iedereen toepasbaar was - dat moest het security-team van Linux immers nog regelen.
Kortom: op het moment dat jij over een nieuwe kwetsbaarheid hoort, kun je ervan uitgaan dat aanvallers het ook weten, en vaak zelfs al een exploitatiemechanisme hebben. Wachten tot maandagochtend kan dus niet meer.
Wachten tot maandagochtend kan dus niet meer.
William David EdwardsCyberfusion
Dion: In mei kreeg ik 's middags bericht van jullie dat in Linux een nieuwe kwetsbaarheid was gevonden. ’s Avonds was dat al opgelost. Wat gebeurt er eigenlijk in dat tijdsbestek?
William: Grofweg ziet de tijdlijn er zo uit:
14:30
We kregen signalen dat een nieuw kritiek veiligheidsissue bekend was geworden. Bij ons op kantoor wordt inmiddels regelmatig “is er weer één” over en weer geroepen.
15:00
Onze engineers begonnen een fix te maken, die later uitgerold kan worden middels een automatisch ‘playbook’. Een communicatiespecialist informeert ondertussen alle klanten via een massamailing, waarin wordt aangegeven: wat is er aan de hand, wat is de impact, wat is het risico, en waar kun je terecht bij vragen.
17:39
Alle klanten waren geïnformeerd via een massamailing. Klanten die extra aandacht nodig hadden, belden we.
18:00
De fix werd op de eerste servers van klanten uitgerold. We gebruiken hierbij de ‘gradual exponential rollout’-strategie: de fix wordt eerst op een handvol servers uitgerold. Komen er geen klachten binnen naar aanleiding van de update, dan is de volgende batch aan de beurt met het dubbele aantal servers. Zo gaan we door, totdat alle servers van alle klanten gepatcht zijn. Met deze aanpak kunnen we én snel acteren én de stabiliteit bewaken.
22:00
Alle servers van alle klanten waren gepatcht.
Dion: Dat klinkt eenvoudiger dan het is, denk ik. Wat moet er geregeld zijn om dat in zo’n kort tijdsbestek te kunnen?
William: Twee dingen. Ten eerste: administratie. Je moet binnen een paar minuten kunnen weten wie getroffen is door de kwetsbaarheid. Welke klant, welke server, welke versie? Als échte managed-hoster hebben wij daar één overzicht van - onze klanten hoeven dat niet zelf bij te houden. Wie zo’n overzicht niet direct kan oproepen, is de eerste drie uur eigenlijk alleen maar aan het uitzoeken wie geholpen moet worden. Dan ben je tegenwoordig al te laat.
Ten tweede: je moet weten dát er iets aan de hand is. Als échte managed-hoster houden wij meerdere kanalen waarop veiligheidsissues worden aangekondigd nauwlettend in de gaten. Het Nationaal Cyber Security Centrum van het Ministerie van Justitie en Veiligheid is één van de betere bronnen.
Dion: Wie besluit eigenlijk dat een kwetsbaarheid ernstig genoeg is om alles voor te laten vallen?
William: Altijd minstens twee mensen. Elke melding van een nieuwe kwetsbaarheid wordt door minstens twee engineers beoordeeld: gebruiken wij de getroffen software? Of onze klanten? En hoe ernstig is de kwetsbaarheid? Als onderdeel van onze ISO 27001-certificering is deze procedure formeel vastgelegd. Vooraf worden risico’s, een rollbackplan en de impact geïnventariseerd. Op die manier kunnen we een goede afweging maken tussen: moeten we nú actie ondernemen, mogelijk met enige downtime tot gevolg, of kan het patchen van een kwetsbaarheid wachten tot vanavond? In beide gevallen hoeft onze klant niets te doen.
Dion: Als jullie zo snel zijn, hoef ik me dan nergens meer zorgen over te maken?
William: Over veel zaken op hosting- en server-gebied hoef je je inderdaad geen zorgen meer te maken. Maar: een mate van oplettendheid is bij alle betrokkenen geboden. Bij jou, bij klanten, maar ook bij directies.
Oorspronkelijk betrof de eindeloze stroom aan kwetsbaarheden vooral Linux, de serversoftware. Laatst was WordPress zelf - het CMS waarmee jij sites bouwt - de gebeten hond. Wij hebben dat lek in WordPress als échte managed-hoster op server-niveau gedicht - ook al zat de kwetsbaarheid in de site-software, en staat dus eigenlijk los van het onderdeel waar wij voor verantwoordelijk zijn. Maar die mogelijkheid hebben we bij een volgende kwetsbaarheid misschien niet.
Voor jou is het dus zaak om kwetsbaarheden en updates nóg strakker in de gaten te houden dan voorheen. Daarnaast: het kan gebeuren dat een veiligheidsissue al bekend is, terwijl er nog geen fix beschikbaar is. Dan valt er niets te patchen of updaten, en moet je sites en servers op een andere manier veilig houden, totdat er wél een fix beschikbaar is.
Dion: Laatste vraag, misschien wel de belangrijkste. Mensen die in dit AI tijdperk een website willen laten bouwen, hebben niet per se verstand van servers, en willen dat ook niet altijd hebben. Waar moeten die op letten?
-
Wie is verantwoordelijk voor de server, en wat gebeurt er ingeval van een urgent beveiligingsprobleem?
Je wil een verhaal met verantwoordelijken, stappen, en doorlooptijden. Niet "dat zit wel goed”, of een developer die naast de reguliere werkzaamheden serverbeheer erbij doet.
-
Hoe snel is een ernstig probleem opgelost?
Uren is een goed antwoord. Een dag niet meer.
-
Hoor ik het als er iets aan de hand is?
Oók als je ontzorgd wordt door een managed-hoster, wil je als bureau op de hoogte zijn van kwetsbaarheden. Wanneer jouw klanten bellen met de vraag “zijn we wel veilig”, moet je antwoord kunnen geven. Onthoud: jouw klanten kijken ook naar het nieuws, en krijgen alle ontwikkelingen rondom datalekken, hacks en sabotage mee. Dit is ook mijn tip voor collega-hosters: communicatie is minstens zo belangrijk als technisch adequaat handelen.
-
Worden er back-ups gemaakt, en zijn die weleens teruggezet?
Een back-up die nooit is getest, is eigenlijk net zo zinvol als een zak grind. Komt er rustig en concreet antwoord, dan zit je meestal goed. Gaat het antwoord alle kanten op, let dan op. En onder de streep: ‘the proof is in the pudding’. Of het écht goed geregeld is, weet je eigenlijk pas wanneer een keer snelle actie nodig is. Dat is wel een positief aspect aan deze tijd waarin elke week weer nieuwe kwetsbaarheden opduiken: organisaties worden geforceerd om hun security-aanpak grondig onder de loep te nemen.
Dion: Mag ik er zelf nog één ding aan toevoegen? Wat mij vooral opviel sinds we bij jullie zitten: ik hoef 's avonds niet meer zelf in een server te zitten typen, en niet meer te wachten op reactie van een anonieme helpdesk. Door jullie proactieve communicatie weet ik precies wat er speelt aan de hosting-kant. Het verschil met algemene hosting-providers is enorm. Dat is belangrijk, want wanneer mijn klant belt met een vraag, moet ik antwoord kunnen geven. Maar ik wil niet degene zijn die het moet oplossen.
William: Dat is échte managed hosting, en prettig aan samenwerken met een hoster die de dynamiek van bureaus snapt. En ik geef graag nog iets mee aan andere hosters, website-bouwers, developers en bureaus: onderschat niet wat deze eindeloze stroom doet met de mensen aan de ‘frontlinie’. Er is nooit meer echt rust, want er kan op elk moment een kwetsbaarheid voorvallen waardoor een streep moet door de weekend- of vakantieplannen. Dat was altijd al een beetje zo, maar deze frequentie en kriticiteit is echt nieuw.